Mae ‘disgyblaeth’ yn air sydd i lawer yn ennyn ffieidd-dod corfforol. Yn ein hoes o ryddfreiniad mae llawer ohonom yn disgwyl bod heb ein cyfyngu o gwbl gan orfodaeth sefydliadau, mudiadau neu bersonau. Mae yna drefn a chyfrifoldeb ymhlyg wrth ddisgyblaeth sy’n achosi i rai ohonom gilio a throi cefn. Y broblem gyda disgyblaeth yw ei bod yn llawer rhy debyg i waith caled (dwi’n dychmygu’r bobl eraill yn fy mywyd yn ysgwyd eu pen wrth ystyried cysyniad fel hyn gan nad oes dim yn well ganddyn nhw na thorchi eu llewys a mynd ymlaen at y darn nesaf o waith).
Mae gwleidyddiaeth y Deyrnas Unedig wedi bod yn ansefydlog iawn dros yr ychydig ddegawdau diwethaf. Mae hyn yn adlewyrchu tueddiadau mewn gwleidyddiaeth yn y byd Gorllewinol cyfan, ac yn fwy diweddar tuedd tuag at y dde o’r sbectrwm gwleidyddol.
Gydag etholiadau mae’n cymryd grym penderfyniad cadarn i ganfod pa wybodaeth y gallwn ei defnyddio i bleidleisio wrth hidlo trwy’r ymgeiswyr, maniffestos y pleidiau, a’r anochel gan y rhyfel geiriau gan y rhai sy’n ceisio cael mantais annheg. Ers i mi ymuno â CARE yn 2013, yn yr Alban rydym wedi pleidleisio yn yr etholiadau canlynol:
- 2014 – Etholiad Ewropeaidd
- 2014 – y Refferendwm Annibyniaeth
- 2015 – Etholiad Cyffredinol
- 2016 – Refferendwm Brexit
- 2016 – Etholiad Seneddol yr Alban
- 2017 – Etholiad Cyffredinol dirybudd
- 2017 – Etholiadau Lleol
- 2019 – Etholiad Ewropeaidd olaf y DU
- 2019 – Etholiad Cyffredinol dirybudd arall
- 2021 – Etholiad Seneddol yr Alban
- 2022 – Etholiadau Lleol
- 2024 – Etholiad Cyffredinol
Mae hynny’n ddeuddeg etholiad mewn degawd i’r rhai ohonom yn yr Alban. Ac nid yw’n llawer llai i bawb arall yn y DU chwaith. Mae’n anochel fod pleidleiswyr yn teimlo blinder gyda chymaint o alwadau i fwrw eu pleidlais. A chyn bo hir bydd gofyn i ni fwrw ein pleidlais unwaith eto a bydd hyn yn galw am ddisgyblaeth i drafferthu i wneud hyn. Mae hynny’n arbennig o wir os ydych chi’n credu nad oedd eich pleidlais wedi gwneud llawer o wahaniaeth, os o gwbl, yn y canlyniad cyffredinol bryd hynny. Neu efallai bod eich brwdfrydedd yn cael ei leihau gan y ffaith ei bod hi’n ymddangos nad oes neb y gallwch obeithio ynddynt wrth bleidleisio.
Ond gadewch i ni feddwl ychydig mwy am y cysyniad a’r arfer hwn o ddisgyblaeth am funud. Pan ofynnir i ni weddïo dros lywodraethwyr a’r rhai mewn awdurdod, er enghraifft, fel arfer mae hynny’n cymryd disgyblaeth. Nid yw’n ymddangos yn hunanamlwg. Rwy’n ei wneud oherwydd bod yr apostol yn erfyn arnaf i wneud hynny fel dilynwr Iesu. Rwy’n ei wneud oherwydd fy mod yn ymddiried wrth i mi weithredu ar sail ei eiriau sy’n cael eu hysbrydoli gan yr Ysbryd fy mod yn gweithredu fel Iesu bach yn y byd hwn. Efallai nad yw’n teimlo’n iawn, ond mae’n weithred sy’n fy ngwneud yn unol â sut y mae Ef yn dymuno i mi gyflwyno fy hun yn y byd.
Ni all neb sy’n dilyn Iesu orffwys yn dawel, waeth ble maen nhw ar eu taith. Dyna’r gwaith sydd angen ei wneud ynom i ddod yn fwy tebyg i Iesu. Mae angen ailweirio ein bywydau. Mae angen i ni adnewyddu ein hunain yn llwyr! Felly, o ran ein hewyllys a’n cymhelliant, dylai disgyblaeth fod yn derm cynhenid gadarnhaol ar gyfer dilynwr Iesu. Oherwydd mae byw ein bywydau yn ôl ei batrwm a’i ddymuniad Ef yn iawn ac yn dda. Mewn gwirionedd, dyma’r unig ffordd i fod yn gwbl ddynol! Ond nid yw’n dod yn naturiol. Ac os ydym allan o’r arfer o wneud daioni (Gal. 6.10) gall fod yn anodd iawn yn wir! Felly pam mae’r apostol yn disgrifio disgyblaeth o’r fath drwy gymharu gyda phaffiwr yn hyfforddi: Yr wyf yn cwffio, nid fel un sy’n curo’r awyr â’i ddyrnau. Yr wyf yn cernodio fy nghorff, ac yn ei gaethiwo, rhag i mi, sydd wedi pregethu i eraill, fy nghael fy hun yn wrthodedig. (1 Cor. 9.26b-27).Mae’n cymryd ymdrech wirioneddol i gyflwyno ein hunain yn y byd hwn. Yn aml mae angen i ni wthio ein hunain yn eithaf caled i wneud yr hyn y dylem er mwyn bod yn unol â’r Ysbryd Glân. Adeg etholiad, bydd moment fel hyn yn cyflwyno ei hun. Gadewch i ni weld y cyfle i fynd allan a phleidleisio fel un o’r eiliadau hynny i stiwardio’r ddaear yn dda. Wedi’r cyfan, mae’r mandad i ofalu amdano yn dal i fod yn un byw gerbron yr Arglwydd (gweler Gen. 9).
Felly a allwn ni o leiaf benderfynu codi o’n sedd gyfforddus a lleisio ein barn ar yr hyn ddylai ddigwydd yr etholiad hwn? Dywedodd Abraham Lincoln unwaith fod “Mae gan yr un sydd â chalon i helpu yr hawl i feirniadu.” Felly, yn hytrach na beirniadaeth cadair freichiau heb unrhyw gamau pendant ynghlwm, a allwn ni gael ein hunain i bleidleisio gyda rhywfaint o wybodaeth i weithio arni? A hyd yn oed os oes angen i ni lusgo ein hunain trwy ddrysau’r man pleidleisio a chodi pensil bach i farcio dalen, gadewch i ni ddeffro ein hunain i wneud hynny. Mae angen disgyblaeth ar gyfer yr etholiad hwn. Ac er efallai nad yw’n teimlo’n dda, mae’n dda i ni bleidleisio.
